Blog

Dit keer wil ik het hebben over het vinden van de juiste balans tussen toewijding aan de leraar en hoe je je kritische, onderzoekende houding niet verliest. De leraren die ik het meeste waardeer, zoals dr. Shen Hongxun, houden dit ook altijd aan hun studenten voor; het gaat niet om hen of hun woorden, het gaat om de inspiratie die ze willen overbrengen.

In taiji en meditatie is het wederzijdse vertrouwen tussen leraar en student belangrijk om tot een zo volledig mogelijke kennisoverdracht te komen. Overgave aan en (blind) vertrouwen in de leraar zijn echter noties waarbij menigeen de wenkbrauwen fronst. Vrijwel iedereen heeft wel eens iets meegekregen over schandalen met betrekking tot misbruik en manipulatie en daarmee ook over het beschamen van dat vertrouwen door die oosterse meesters en leraren. Kritische distantie en autonomie zijn woorden die beter klinken in westerse, kritische oren.

De volmaakte bronleraar volgens het boeddhisme

Toegegeven, leraren zijn soms manipulatief, dronkelappen of rokkenjagers. Ze kunnen door hun gedrag het leerproces van hun studenten in de weg staan. Tegelijkertijd belemmert de idolate, zich volledig overleverende leerling zijn eigen leerproces. Hij geeft zijn leraar een niet te leggen puzzel door hem goddelijke kwaliteiten toe te dichten.

De leraar die zich in zo’n positie laat manoeuvreren, gaat het moeilijk krijgen. Ten eerste omdat hij in zijn menselijkheid vroeg of laat de leerling teleurstelt en voor hem van zijn voetstuk valt. Maar ook omdat het op een voetstuk plaatsen van de leraar niet automatisch tot de beste leerhouding leidt.

In het boeddhisme hanteert men het concept bronleraar. Wanneer studenten aan hun bronleraar refereren noemen ze hem wel eens hun volmaakte leraar. Ze vinden hem volmaakt omdat hij de moeite heeft genomen én een manier heeft weten te vinden om hen diepgaande, meditatieve en filosofische inzichten mee te geven.

Esoterische kennis van tai-chi, chikung en medtitatie

Ondanks de voorafgaande kanttekeningen adopteer ik het concept van dit soort bronleraar graag. Voor mij is Shen Hongxun mijn ‘volmaakte bronleraar’, omdat hij mij toegang gaf tot de esoterische kennis van tai-chi, chikung en meditatie. Meester wilde hij niet genoemd worden omdat hij vond dat deze titel tot verkeerde beeldvorming kon leiden. Hij stelde het wel op prijs om te worden aangesproken als dr. Shen. Ik heb dat nooit een probleem gevonden, al is ook voor mij altijd onduidelijk gebleven of hij gepromoveerd (arts) was.

Dr. Shen stelde dat hij de traditionele disciplines van tai-chi, chikung en meditatie van hun ceremoniële versierselen had ontdaan om hun kern bloot te leggen. In zijn oefenstof wist hij dat overtuigend tot uitdrukking te brengen. Daarin kwam niets naar voren wat ook maar enigszins deed denken aan ritueel of ceremonie; op de juiste manier gaan staan (of zitten bij het mediteren) en alles vergeten, was vaak de enige opdracht. Daarna begon ‘het’.
Mensen begonnen vervolgens zachtjes of heftig te bewegen, gestructureerd als bij een dans of een gevechtsvorm, dan wel als woeste wildemannen. Hij wist tijdens een sessie groepen van soms wel 150 mensen bij elkaar te houden. Binnen enkele dagen had hij iedereen op een of andere manier een persoonlijke overdracht gegeven die tot bijzondere, vaak spirituele ervaringen en inzichten leidde.

Dr. Shen wilde zijn systeem graag op een wetenschappelijke wijze uitleggen en hij heeft mensen genezen van ziektes met behulp van oefeningen. Daarnaast was hij ook boeddhistisch lama die mensen met mantras en andere hulpmiddelen inwijdde in verlichtingservaringen. En hij gebruikte sjamanistische technieken om mensen te helpen bij mentale of spirituele problemen. Bij dr. Shen leidde deze mix van ‘heidense’ tradities en kritische benadering niet tot een innerlijk conflict. Hij kon ogenschijnlijk zonder enige vorm van twijfel met beide voeten in verschillende werelden staan. Deze combinatie maakte hem juist tot mijn volmaakte leraar.

Ceremonies en rituelen

Ik merk dat ik in mijn onderzoek van datgene wat ik van hem overgedragen heb gekregen nog steeds zoekende ben naar de juiste mix. Het probleem is dat ik nooit met mijn voeten in dezelfde culturele aarde heb gestaan als hij en dat ik weinig weet van de rijke spirituele traditie van het oude China. Tijdens de lessen heb ik niettemin mystieke ervaringen gehad waarvan die traditie de bron lijkt.

Net als dr. Shen ben ik ervan overtuigd dat vooral de esthetische elementen van ceremonies en rituelen kunnen afleiden van de spirituele kern. Tegelijkertijd zie ik het risico dat je met het ceremoniële badwater het kind kunt weggooien. Ceremonies en rituelen zijn ooit de bron en het kader geweest om mensen in een andere sfeer te brengen, die hen gevoeliger maakt voor kennisoverdracht van de leraar.

Dr. Shen had geen ceremonies en rituelen nodig om mensen in de juiste sfeer te brengen en tot kennisoverdracht te komen. Niet iedereen heeft echter de kwaliteiten van dr. Shen en ik denk dat ceremonies en rituelen ook een hulpmiddel kunnen zijn om hetzelfde doel te bereiken. Zonder toewijding en overgave van de leerling enerzijds en een goedwillende, ingewijde leraar anderzijds zijn het echter niet meer dan esthetische handelingen om mensen een bepaalde status te verlenen. Ook hierbij gaat het om het vinden van de juiste balans.

" We zijn geen menselijke wezens die een spirituele ervaring, maar spirituele wezens die een menselijke ervaring hebben "

Pierre Teilhard de Chardin

9 mei 10:00 - 13:00
YinYang meditatie
23 mei 10:00 - 13:00
Open je energiepoorten

Stichting YinYang Harmony

Frans van Heel

 06 543 45 231

[email protected]

Volg ons op Facebook